Goede kookware maakt het verschil tussen een maaltijd die wel of niet lukt. Toch staan veel mensen in de winkel of online voor een grote keuze zonder te weten waar ze op moeten letten. Welk materiaal past bij jouw kookstijl? Wat is het verschil tussen een koekenpan en een hapjespan? En hoe zorg je dat je pannen lang meegaan? Dit blog geeft je alle informatie die je nodig hebt om een goede keuze te maken.
De meest gebruikte materialen voor pannen en potten
Roestvrijstaal is een van de populairste materialen voor pannen en potten. Het is duurzaam, gaat lang mee en is bestand tegen hoge temperaturen. Nadeel is dat voedsel er sneller aan blijft kleven als je niet genoeg vet gebruikt. Gietijzer is een andere optie die al eeuwenlang wordt gebruikt. Een gietijzeren pan wordt langzaam warm, maar houdt die warmte heel goed vast. Dat maakt het materiaal geschikt voor gerechten die lang op het vuur staan, zoals stoofvlees. Aluminium wordt veel gebruikt omdat het licht is en snel warm wordt. De meeste aluminium pannen hebben een antiaanbaklaag, zodat je met minder boter of olie kunt koken. Keramische pannen lijken op pannen met een antiaanbaklaag, maar de coating bestaat uit een mineraalstof in plaats van kunststof. Veel mensen kiezen daarvoor omdat het als een gezondere optie voelt, al verschilt de kwaliteit sterk per merk.
Welke pan past bij welk gerecht
Niet elke pan is geschikt voor elk gerecht, en dat heeft te maken met de vorm en het materiaal. Een koekenpan met lage, schuine randen is handig voor het bakken van eieren, vlees of groenten. Door de lage randen verdampt vocht snel, waardoor vlees mooi bruin wordt in plaats van gaar te stomen. Een hapjespan heeft hogere rechte randen en meer ruimte, waardoor je er ook sauzen of grotere hoeveelheden in kunt bereiden. Een steelpan is smal en hoog, en wordt vooral gebruikt voor sauzen, soepen of het koken van eieren. De wok is een apart geval. Deze pan heeft een bolle bodem en hoge, schuine randen. Oorspronkelijk komt de wok uit de Aziatische keuken, waar hij op een hoog vuur wordt gebruikt om snel te roerbakken. Door de vorm gaat het hitte goed naar het midden, terwijl de randen koeler blijven. Zo kun je ingrediënten naar de rand schuiven terwijl je iets nieuws in het midden bakt. Dat maakt de wok zeer geschikt voor gerechten waarbij timing belangrijk is.
Antiaanbaklaag: wanneer handig en wanneer niet
Een antiaanbaklaag klinkt voor veel mensen als de perfecte oplossing, maar er zijn ook nadelen aan verbonden. Pannen met zo’n laag zijn makkelijk schoon te maken en je hebt minder vet nodig tijdens het koken. Dat zijn duidelijke voordelen. Toch zijn er beperkingen. Je kunt de pan niet zo heet laten worden als roestvrijstalen of gietijzeren kookgerei, want bij te hoge temperaturen kan de coating beschadigen. Je moet ook voorzichtig zijn met het gebruik van metalen keukengerei zoals spatels of lepels, omdat die krassen kunnen maken in de laag. Een beschadigde antiaanbaklaag is niet meer veilig en de pan moet dan worden weggegooid. Voor gerechten waarbij je hoge temperaturen nodig hebt, zoals het aanbraden van vlees, werkt roestvrijstaal of gietijzer beter. Voor eieren, pannenkoeken of vis is een pan met antiaanbaklaag juist weer heel prettig.
Onderhoud en levensduur van kookgerei
Hoe je je pannen behandelt, bepaalt voor een groot deel hoe lang ze meegaan. Gietijzeren pannen hebben speciale aandacht nodig. Ze mogen niet in de vaatwasser, want water zorgt voor roest. Na het wassen droog je ze direct af en wrijf je er een klein laagje olie overheen. Dat heet het inbranden of seasonen van de pan, en het zorgt ervoor dat de pan zijn eigenschappen behoudt. Roestvrijstalen pannen zijn makkelijker in onderhoud. Ze kunnen meestal gewoon in de vaatwasser, al blijven ze er mooier van uit als je ze met de hand wast. Pannen met een antiaanbaklaag was je het beste met de hand en een zachte spons, zodat de coating intact blijft. Stel dat je een pan altijd op de hoogste stand van het vuur zet, dan versnelt dat de slijtage aanzienlijk. Door zorgvuldig om te gaan met je kookspullen kun je er jaren van genieten. Een goede pan hoef je dan ook niet elk jaar te vervangen.
Veelgestelde vragen
Welke pan is het beste voor beginners?
Een pan voor beginners is bij voorkeur een koekenpan met antiaanbaklaag in een middelgroot formaat, bijvoorbeeld 24 of 28 centimeter. Zo’n pan is veelzijdig te gebruiken voor het bakken van eieren, vlees en groenten, en is makkelijk schoon te maken. Combineer die met een steelpan voor sauzen en een grotere kookpan voor pasta of aardappels, en je hebt een goede basis voor de meeste gerechten.
Kan ik gietijzeren kookgerei op inductie gebruiken?
Gietijzeren kookgerei is geschikt voor inductie. Inductie werkt op basis van een magnetisch veld, en gietijzer reageert daar goed op. Controleer bij twijfel altijd de bodem van de pan: als een magneet eraan blijft plakken, werkt de pan op inductie. De meeste roestvrijstalen en gietijzeren pannen voldoen aan die voorwaarde.
Hoe weet ik of een pan van goede kwaliteit is?
De kwaliteit van een pan herken je aan de dikte van de bodem en de wanden. Een dunne bodem warmt snel op, maar warmt ook ongelijkmatig, waardoor eten sneller aanbrandt. Een dikke, zware bodem verdeelt de warmte gelijkmatiger. Let ook op de afwerking van het handvat: een stevig bevestigd handvat zonder wiebelen is een goed teken. Pannen die merkbaar zwaar zijn, zijn in veel gevallen duurzamer dan lichte, goedkopere versies.
Is keramisch kookgerei veiliger dan teflon?
Keramische pannen en pannen met een teflon coating zijn beide veilig bij normaal gebruik. Het verschil zit in de samenstelling van de laag. Keramische pannen bevatten geen PFAS, een groep chemische stoffen die in traditionele antiaanbaklagen kunnen voorkomen. Nieuwe generaties teflonachtige lagen zijn inmiddels ook grotendeels vrij van die stoffen. Bij beschadiging van de laag is het verstandig om de pan te vervangen, ongeacht het type coating.
Geef een reactie